PRAKTIJKVOORBEELD
- energiedelen, energiegemeenschap
Energiedelen in Steenderen: wat verandert er als de industrie meedoet?
Wat de industrie verandert aan de lokale energiebalans
Lokale zonnestroom benut
37%
Huishoudens en mkb, zonder industrie
Berekend gelijktijdig gebruik van de lokale opwek. Scenario uit de studie van 2024.
Benodigde opslag
3–4 MWh
Huishoudens en mkb, zonder industrie
Indicatieve opslagbehoefte
3 MWh
4 MWh
Berekende opslag tussen dag en nacht. Geen seizoensopslag. Studie 2024.
Ruimte voor extra zon
≈ 15 MWp
Huishoudens en mkb, mét industrie
Berekende ruimte voor extra zonnepanelen bij de geschatte industriële vraag. Studie 2024.
Berekende mogelijkheden uit de studie van 2024. De eerste twee cards tonen het scenario zonder industrie; de derde het scenario met de geschatte industriële vraag.
Situatie en uitdaging
Hoe verbind je de energievraag van een dorp met die van de industrie?
Gemeente Bronckhorst wilde onderzoeken hoe Steenderen en omgeving meer lokaal opgewekte energie konden gebruiken. Netcongestie beperkte de mogelijkheden voor woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming. De gemeente wilde daarom onderzoeken wat lokaal al mogelijk was.
Binnen de Regiorotonde Steenderen verkende de gemeente hoe energie, water en grondstoffen binnen het gebied beter konden worden benut. Voor elektriciteit was de vraag: kunnen huishoudens, lokale bedrijven en de industrie elkaar helpen door energie uit te wisselen?
Daarvoor ontbrak nog een gezamenlijk beeld. Wanneer houden woningen en bedrijven stroom over? Wanneer heeft de industrie juist elektriciteit nodig? En wat verandert er als je deze gebruikers samen bekijkt?
Zonder die inzichten waren keuzes over extra zonnepanelen, opslag en samenwerking nog onvoldoende onderbouwd.
Hoe civitas helpt
Drie scenario’s maakten de verschillen zichtbaar
1. Het energiegebruik van het gebied in kaart brengen
Civitas Energie bracht gegevens over woningen, bedrijven, zonnepanelen en elektrisch vervoer samen in een digitaal energiemodel. Voor de industrie werd gewerkt met een inschatting van het elektriciteitsverbruik.
De studie werd in 2024 uitgevoerd voor gemeente Bronckhorst en het Ministerie van Binnenlandse Zaken, binnen de Town Deal.
2. Huishoudens, bedrijven en industrie vergelijken
Civitas rekende drie scenario’s door:
- Huishoudens.
- Huishoudens en het midden- en kleinbedrijf.
- Huishoudens, het midden- en kleinbedrijf en de industrie.
3. Zichtbaar maken welke partijen elkaar kunnen aanvullen
Door de drie scenario’s te vergelijken, maakte Civitas Energie duidelijk hoe de lokale energiebalans verandert als de industrie meedoet.
Daarmee kreeg de gemeente inzicht in de mogelijkheden voor lokaal energiegebruik en een onderbouwd vertrekpunt om samenwerking tussen inwoners en bedrijven verder te onderzoeken.
Resultaten
De industrie maakt het verschil in de lokale energiebalans
Opwek en verbruik sluiten niet vanzelf op elkaar aan
Bij huishoudens en het midden- en kleinbedrijf lagen de jaarlijkse opwek en het verbruik dicht bij elkaar. Toch werd in de berekening ongeveer 37% van de lokaal opgewekte elektriciteit gelijktijdig lokaal gebruikt.
Vooral in de zomer en midden op de dag bleef stroom over, terwijl op andere momenten tekorten ontstonden. Alleen naar de jaartotalen kijken gaf daardoor onvoldoende inzicht in de mogelijkheden voor energiedelen.
Zonder industrie kwam opslag nadrukkelijk in beeld
Om het verschil tussen dag en nacht te overbruggen, kwam in de studie ongeveer 3 tot 4 MWh aan elektriciteitsopslag in beeld. Het verschil tussen zomer en winter vroeg om andere oplossingen.
Dat maakte duidelijk dat huishoudens en lokale bedrijven hun vraag en aanbod niet volledig op elkaar konden afstemmen door alleen stroom te delen.
Met de industrie ontstond ruimte voor meer lokale opwek
Het scenario met de geschatte industriële vraag liet het hele jaar een elektriciteitstekort zien. In die berekening kon alle bestaande zonnestroom uit het gebied lokaal worden benut en ontstond ruimte voor ongeveer 15 MWp extra zonnepanelen.
De industrie bleek daarmee een mogelijke afnemer voor de stroom die huishoudens en andere bedrijven overhouden. Door deze gebruikers samen te bekijken, ontstond een ander beeld van de benodigde opslag en de mogelijkheden voor extra opwek.
Een onderbouwde richting voor de energierotonde
De studie gaf de gemeente aanleiding om de samenwerking verder te richten op het delen van energie via een energiegemeenschap. De mogelijke rol van inwoners, lokale bedrijven en industrie was daarmee concreter geworden, voordat partijen zich aan investeringen of onderlinge afspraken hadden verbonden.
Dit zijn berekende mogelijkheden uit de studie van 2024. Ze beschrijven geen gerealiseerde energiedeling, opslag of uitbreiding van de opwek.
Wat betekent dit voor de volgende stap?
De studie vormde de basis voor de Regio Deal-aanvraag ‘Energierotonde Steenderen scopen’, met een beoogde looptijd van 2025 tot 2028. Daarin zijn onder meer samenwerking tussen huishoudens, bedrijven en industrie en het gebruik van lokaal groen gas als vervolgrichtingen opgenomen.
Voor gemeente Bronckhorst maakte de analyse duidelijk welke gebruikers elkaar kunnen aanvullen en welke vragen verder moesten worden onderzocht. Daarbij gaat het om de technische uitwerking, kosten en baten en de afspraken tussen deelnemers.
Zo kreeg het idee van een energierotonde een onderbouwd vertrekpunt voor de volgende fase.
Wat kan energiedelen jouw gemeente opleveren?
We brengen lokale opwek en verbruik in beeld. Zo ontdek je welke inwoners en bedrijven elkaar kunnen versterken.
