PRAKTIJKVOORBEELD
- gemeente, netcongestie, nieuwbouw, projectontwikkeling
Hoe maak je een nieuwbouwwijk van 168 woningen netbewuster?
Een slimmer ontwerp, minder netbelasting
Benodigde aansluiting
630 → 400 kVA
Circa 37% minder aansluitcapaciteit
Dezelfde wijk, twee energieontwerpen.
Maatgevende piekafname
−28%
Minder piekvermogen uit het net
Index: basisontwerp = 100. De piekafname daalt circa 28%.
Eigen zonnestroom benut
45% → 86%
Meer zonnestroom blijft binnen de wijk
Aandeel van de opgewekte zonnestroom dat binnen de wijk wordt benut
Berekende resultaten van twee energieontwerpen voor hetzelfde aantal (168) woningen.
Situatie en uitdaging
Hoe ontwerp je 168 woningen met minder belasting van het net?
Een ontwikkelaar werkt aan een nieuwbouwplan van 168 volledig elektrische woningen. Zonnepanelen, warmtepompen, warm tapwater en het laden van elektrische auto’s maken allemaal deel uit van het energieconcept.
Als die installaties onafhankelijk van elkaar werken, ontstaan pieken in de elektriciteitsvraag. Op zonnige middagen gebeurt het omgekeerde: de wijk wekt meer stroom op dan op dat moment nodig is en levert het overschot terug.
De ontwikkelaar wilde daarom vroeg in het ontwerpproces weten hoeveel netcapaciteit het plan vraagt. En welke keuzes in warmtevoorziening, opslag en sturing die belasting kunnen beperken.
Civitas Energie onderzocht twee ontwerpen voor dezelfde wijk, voordat de keuzes over de energievoorziening en collectieve installaties definitief waren.
Hoe civitas HIELP
Van woningbouwplan naar een doorgerekend energieconcept
1. De energievraag in beeld brengen
Civitas bracht de woningmix, warmtevraag, zonnepanelen en het laadgedrag samen in een digitaal energiemodel. Met een jaarsimulatie op kwartierbasis werd zichtbaar hoe vraag en opwek gedurende het jaar samenkomen, en wanneer de grootste belasting van het net ontstaat.
2. Twee energieontwerpen vergelijken
Het basisontwerp met individuele warmtepompen en zonder collectieve opslag is vergeleken met een collectief energieconcept. Daarin werken warmte-koudeopslag, een wijkbatterij en een slim aangestuurd laadplein samen. Een energiemanagementsysteem stemt de installaties op elkaar af en begrenst de teruglevering bij een te groot zonne-overschot.
3. Ontwerpkeuzes en grenzen onderzoeken
Naast het reguliere simulatiejaar rekende Civitas een scenario door met meer winterse warmtevraag en meer zomerse opwek. Ook onderzocht Civitas de invloed van de oriëntatie van zonnepanelen en de organisatie van collectieve voorzieningen. Zo werd duidelijk welke keuzes al tijdens de planvorming aandacht vragen.
Resultaten
Wat leverde het onderzoek op?
Onderbouwing voor een kleinere aansluiting -37%
In het collectieve scenario daalt de berekende aansluitcapaciteit van circa 630 naar 400 kVA. De ontwikkelaar krijgt daarmee een concreet uitgangspunt voor het gesprek met de netbeheerder over de benodigde capaciteit en de voorwaarden voor aansluiting.
Inzicht in de maatregelen die het verschil maken
De collectieve warmtevoorziening verlaagt de elektriciteitsvraag voor verwarming. De wijkbatterij en energiesturing helpen vervolgens om vraag en opwek beter op elkaar af te stemmen. De vergelijking maakt zichtbaar wat de combinatie van deze maatregelen betekent voor de piekbelasting.
Meer zonnestroom benutten binnen de wijk
Het aandeel lokaal benutte zonnestroom stijgt in de simulatie van circa 45% naar circa 86%. De jaarlijkse teruglevering neemt met ongeveer driekwart af. Meer van de eigen opwek wordt daarmee gebruikt voor de energiebehoefte binnen het plan.
Ontwerpinzichten op het juiste moment
De doorrekening geeft ook richting aan keuzes over de inrichting van de wijk. Denk aan de oriëntatie van zonnepanelen en de ruimte voor collectieve installaties. Door dit vroeg te onderzoeken, kunnen de uitkomsten worden meegenomen voordat het energieconcept en de verkaveling vastliggen.
Welke afwegingen horen daarbij?
De lagere netbelasting vraagt ook om keuzes. In het onderzochte ontwerp wordt circa 4% van de zonne-opwek afgeschakeld om de teruglevering te begrenzen.
Ook zijn de financiële voordelen niet voor ieder woningtype gelijk. Bij een gelijke verdeling van de collectieve baten kunnen kleinere woningen en appartementen minder profiteren of erop achteruitgaan. Een passende verdeling van kosten en voordelen is daarom onderdeel van de verdere uitwerking.
Daarnaast valt de netto-CO₂-balans in de gehanteerde berekening iets ongunstiger uit. Doordat minder zonnestroom wordt geëxporteerd, wordt elders minder elektriciteitsopwek verdrongen. Minder belasting van het net betekent binnen deze rekenmethode dus niet automatisch een lagere netto-uitstoot.
Wat betekent dit voor het vervolg?
De simulatie biedt de ontwikkelaar een onderbouwde vergelijking van twee energieconcepten. Daarmee kunnen de benodigde voorzieningen, hun invloed op de netbelasting en de verdeling van kosten en voordelen verder worden uitgewerkt.
Het project bevindt zich nog in de planvorming. De uitkomsten vormen een basis voor ontwerpkeuzes en overleg met gemeente en netbeheerder. Ze zijn nog geen bevestiging van een toegekende aansluiting of gerealiseerde prestaties.
Hoeveel netcapaciteit vraagt jouw nieuwbouwplan?
Bekijk in ons voorbeeldrapport hoe verschillende energieontwerpen uitpakken voor de netbelasting en benodigde aansluitcapaciteit. Of bespreek met Civitas welke ontwerpkeuzes voor jouw plan het verschil kunnen maken.
